NHỮNG NỘI DUNG ĐƯỢC GẮN MÁC "KHÔ KHAN" KHÔNG ĐÁNG SỢ NẾU BIẾT CÁCH THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG

Trong quan sát của mình về cách hoạt động đào tạo đang được sử dụng, mình nhận thấy có 2 cách tiếp cận:

  • Khi cần người học nhận ra một bài học gì đó => sử dụng một hoạt động
  • Chọn tools (hoạt động) rồi gắn bài học vào cho phù hợp.


Hai cách tiếp cận này không sai, nhưng chưa đủ và khiến hoạt động bị giới hạn lại khả năng của nó rất nhiều. Thay vào đó, tụi mình tiếp cận theo hướng như thế này:

  • Không chỉ khi người học cần nhận ra bài học thì mới dùng hoạt động, mà khi cần người học cần tiếp nhận và xử lý một thông tin, cũng hoàn toàn có thể sử dụng hoạt động.
  • Tư duy từ hoạt động ra bài học thường dẫn mình đi vào lối mòn, nếu tiếp cận với một nội dung lạ mà mình chưa có hoạt động (hay gọi là chưa có tools), thì lập tức bị bí ý tưởng ngay. Thay vì vậy, tư duy ngược lại: đi từ nội dung mình muốn chuyển tải là gì -> xác định mục tiêu -> thiết kế hoạt động
  • Thiết kế hoạt động chồng lên hoạt động, tầng tầng lớp lớp, thay vì sử dụng hoạt động đơn lẻ.

Lấy ví dụ ngay một nội dung mà tụi mình đang đào tạo về cấu trúc các phần của một buổi học (phần in nghiêng dưới đây)

Phần mở đầu, cần đảm bảo những mục đích sau:
  • Người học làm quen với nhau và với giảng viên
  • Người học làm quen với chủ đề, được tạo hứng thú và tò mò với lớp học
  • Người học làm quen với không gian, công cụ được sử dụng
  • Người học và giảng viên cùng thiết lập nguyên tắc lớp học
  • Giảng viên giới thiệu lịch trình và thiết lập kỳ vọng của khóa học
 
Phần chính, cần đảm bảo những mục đích sau:
  • Người học bộc lộ được kinh nghiệm / hiểu biết mình đã có về chủ đề
  • Người học nhận được thông tin mới
  • Người học liên kết thông tin mới với kinh nghiệm / hiểu biết sẵn có của mình
  • Người học được xử lý thông tin mới, đặt câu hỏi và giải đáp thắc mắc
  • Người học được ứng dụng thông tin mới để giải quyết một tình huống cụ thể
 
Phần thu hoạch, cần đảm bảo những mục đích sau:
  • Người học được chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ của mình với người khác
  • Người học được nhìn lại quá trình học hỏi để rút ra bài học riêng của mình
  • Người học liên tưởng đến những tình huống áp dụng khác nhau để mở rộng bài học trong thực tế
  • Người học đúc kết được những nguyên tắc để làm tốt công việc trong thực tế
  • Người học lập kế hoạch để áp dụng những gì đã học vào thực tế
 
Phần tổng kết, cần đảm bảo những mục đích sau:
  • Người học được ôn lại những gì đã học
  • Người học nhận phản hồi về kết quả đào tạo của mình
  • Người học cùng chúc mừng sự kết thúc thành công của khóa học
  • Người học bày tỏ cảm nghĩ của mình về giảng viên, bạn học, và chương trình
  • Người học đánh giá chất lượng của khóa học

Mục tiêu của mình với nội dung này là giúp người học hiểu từng ý rõ ràng, đầy đủ.

Với nội dung này, tiếp cận theo kiểu dùng hoạt động để nhận ra là không thể. Và đây là cách mà tụi mình đã làm:
 
Bước 1: Mục tiêu là cho người học bộc lộ ra hiểu biết của mình (1 nguyên tắc cần đảm bảo trong phần chính ở bên trên)
 
  • Tụi mình sử dụng 1 framegame gọi là Phong Thư. Tụi mình chuẩn bị 4 phong thư, mỗi phong thư bên ngoài đề tên các phần: phần mở đầu, phần chính, phần thu hoạch, phần tổng kết. Trong mỗi phong thư, tụi mình để 3 tờ giấy A5. Người tham gia được chia thành 4 nhóm, mỗi nhóm nhận được 1 phong thư đã được chuẩn bị như trên. Từng nhóm sẽ nhìn tiêu đề của phong thư, và lấy ra từ phong tư tờ A5 và viết câu trả lời cho 2 câu hỏi: (1) mô tả những gì người điều phối cần làm trong phần này, và (2) chuyện gì sẽ xảy ra nếu phần này không được làm tốt?. Sau khoảng 10p thảo luận và viết vào A5, các nhóm sẽ viết nhét tờ A5 đã viết vào phong thư. Sau đó, các nhóm chuyển phong thư cho nhau theo chiều kim đồng hồ, nhóm 1 đưa phong thư sang nhóm 2, nhóm 2 đưa sang nhóm 3, 3 sang 4, 4 sang 1. Giờ đây họ đã nhận được một phong thư mới, và tiếp tục lặp lại quá trình trên. Đến vòng thứ tư, phong thư ban đầu mà nhóm được nhận sẽ quay trở về nhóm ban đầu. Hoạt động dừng ở đây, và người học sẽ được yêu cầu để phong thư ra 1 bên, chưa xủ lý.
 
Bước 2: Mục tiêu là người học nhận được thông tin mới và liên kết với trải nghiệm sẵn có của họ (cũng là 1 nguyên tắc cần đảm bảo trong phần chính ở bên trên)
 
  • Tụi mình biến 20 mô tả trong 4 phần của buổi học thành 20 thẻ bài nhỏ, 4 bộ cho 4 nhóm. 4 bộ thẻ này được gửi cho 4 nhóm, các nhóm được yêu cầu làm việc với nhau và sắp xếp thẻ bài tương ứng với các phần, dựa trên hiểu biết của họ. Hoạt động này gọi là Card sort.
 
Bước 3: Mục tiêu là đối chiếu kết quả của họ với nội dung chuẩn mà tụi mình muốn gửi (phần in nghiêng bên trên)
 
  • Phần này, đơn giản là tụi mình đọc ra các ý trong từng phần, và các nhóm tự điều chỉnh lại cho chính xác. Chỗ này sẽ có một vài câu hỏi bật ra, tụi mình giải đáp để giúp người học hoàn toàn rõ ràng.
 
Bước 4: Mục tiêu là người học sử dụng thông tin mới để đánh giá lại hiểu biết trước đó của người khác
 
  • Tụi mình đề nghị các nhóm lấy lại phong thư đã làm, trong mỗi phong thư giờ đây đang có đáp án của 3 nhóm khác. Các nhóm được đề nghị đối chiếu từng đáp án với kết quả chuẩn vừa được cung cấp. Sau khi đối chiếu, nhóm sẽ chấm điểm cho từng tờ A5 của từng nhóm, nhóm nào có độ khớp với chuẩn nhất sẽ được điểm cao, và ngược lại; sao cho điểm số của 3 nhóm cộng lại đạt tổng lả 30. Ví dụ: nhóm 1 làm rất sát, nhóm 2 vừa vừa, nhóm 3 sai quá sai, nhóm sẽ có thể chấm: 15 + 10 + 5. Như vậy, nhóm 1 được 15 điểm, nhóm 2 được 10 điểm, và nhóm 3 được 5 điểm. Sau khi có khoảng 10p để đối chiếu và chấm điểm, lần lượt các nhóm sẽ báo điểm số cho tụi mình, và tụi mình đưa lên bảng điểm tổng, từ đó tìm ra nhóm chiến thắng – có đáp án khớp với chuẩn nhất.
 
Bước 5: Mục tiêu là cho người học tiếp tục đánh giá cách làm cũ của chính mình dựa trên việc vừa tiếp nhận và hiểu một kiến thức mới.
 
  • Tụi mình đề nghị các nhóm quay lại vòng tròn với nhau. Mỗi thành viên nhìn vào kết quả chuẩn đã được cung cấp về 4 phần của buổi học, và mỗi người hãy tự nhìn lại các chương trình đào tạo gần đây là họ đã thực hiện, và chọn ra đâu là những mô tả mà họ chưa để ý đảm bảo trong buổi học của mình. Sau đó, mỗi người sẽ chia sẻ những điều mình chưa làm được đó với những người còn lại trong nhóm.
 
Tới đây, nội dung này đã được xử lý xong, và tụi mình dừng lại.

Quá trình này trải qua 5 bước có thể tóm tắt lại như sau:

  • Hoạt động 1: người học bộc lộ ra hiểu biết của mình
  • Hoạt động 2: người học nhận được thông tin mới và liên kết với trải nghiệm sẵn có của họ
  • Hoạt động 3: người học đối chiếu đối chiếu kết quả của họ với nội dung chuẩn đã chuẩn bị
  • Hoạt động 4: người học sử dụng thông tin mới để đánh giá lại hiểu biết trước đó của người khác
  • Hoạt động 5: người học đánh giá cách làm cũ của chính mình dựa trên việc vừa tiếp nhận và hiểu một kiến thức mới

Quá trình này cũng trải qua các cấp độ tư duy, từ đơn giản đến phức tạp:

  • Hoạt động 1: Biết (theo kiến thức cũ của mình)
  • Hoạt động 2: Biết (theo kinh nghiệm của mình)
  • Hoạt động 3: Hiểu (được điều chỉnh, phản hồi lại về kiến thức cũ của mình, tích hợp vào với kiến thức mới)
  • Hoạt động 4: Hiểu – phân tích (sử dụng kiến thức mới để phân tích lại cách làm của người khác)
  • Hoạt động 5: Phân tích – đánh giá (nhìn lại cách làm cũ của mình và đối chiếu)

Nhìn lại 3 nguyên tắc bên trên, bạn có thể thấy:

  • Hoạt động được thiết kế để xử lý một thông tin mới và tích hợp nó vào hiểu biết cũ của người học.
  • Tư duy thiết kế đi từ: nội dung là gì -> mục tiêu là gì -> hoạt động là gì.
  • Toàn bộ quá trình xử lý thông tin này đều là hoạt động, tụi mình chỉ tham gia 1 đoạn rất nhỏ, rất ngắn ở chỗ giải đáp nếu có câu hỏi ở hoạt động số 3. Còn phần còn lại của cả tiến trình, đều là quá trình tư duy của người học. Hoạt động được thiết kế chồng lên nhau với mục đích rõ ràng và tạo đủ hứng thú để người học tham gia.

Đây là một ví dụ điển hình để có thể thấy, với các nội dung đơn giản hay phức tạp, “khô khan” hay “mềm mại”, thì hoạt động đều có thể giải quyết mượt mà. Framegame là một công cụ đầy sức mạnh. Đây là là dạng hoạt động mà tụi mình dùng tới 80% trong lớp học, rất ít những hoạt động kiểu trải nghiệm rồi nhận ra, vì đa phần các nội dung tụi mình dạy cũng khô khan, xài não nhiều. Và câu hỏi đặt ra về việc: thời lượng hoạt động bao nhiêu trong 1 lớp học là phù hợp cũng không có ý nghĩa, vì nội dung đã được lồng trong hoạt động, và hoạt động lồng trong nội dung, tất cả chồng chồng lớp lớp lên nhau để đạt được mục tiêu đào tạo. Điều này đi ngược với cách tiếp cận và sử dụng hoạt động thông thường (mà mình đề cập ở phần đầu).

Bài viết dài và chỉ mang tính khơi mở góc nhìn, chứ để hiểu và ứng dụng được điều này, sẽ cần nhiều thời gian hơn. Tụi mình phải làm các chương trình kéo dài 15-20h chỉ để hướng dẫn về điều này. Hy vọng bạn kiên nhẫn đọc được đến đây, và thoải mái trao đổi thêm nếu có câu hỏi nhé.

ĐIỀU KIỆN THAM GIA & CÁCH ĐĂNG KÝ

– Đã có ý tưởng và mong muốn thực hiện một chương trình đào tạo của riêng mình, hoặc đã thực hiện một vài lần và muốn xây dựng cho tốt hơn

– Có đầy đủ công cụ kỹ thuật để tham gia: laptop, Internet, loa và micro.

– Cam kết tham gia trọn vẹn, và thực hiện đầy đủ các bài tập được giao

– Chủ động chia sẻ và thảo luận cùng những người tham gia trong Google Classroom và Messenger Group Chat của chương trình

– Sẵn sàng thiết kế, thử nghiệm, thực hành những gì đã học trong suốt chương trình.

Chương trình giữ số lượng tham gia ở mức 12-15 người

Phí tham dự: 5,000,000đ cho 10 buổi học và các hình thức hỗ trợ nhóm/cá nhân khác.

Lưu ý:

*Chương trình không áp dụng chính sách hoàn trả phí hoặc bảo lưu.

*Học viên sẽ buộc phải dừng quá trình học mà không được hoàn phí nếu vắng (hoặc vào trễ 30p) quá 2 buổi

*Học viên sẽ được hoàn lại 1,000,000đ khi kết thúc chương trình nếu thoả 2 điều kiện: tham gia đầy đủ các buổi học và hoàn tất đầy đủ các bài tập được giao trong quá trình học. Đây là phần quà mà tụi mình dành tặng cho những học viên tham gia lớp học với tính cam kết cao.

*Bạn cần hoàn tất phí tham dự trước khi chương trình diễn ra.

 

*Chủ tài khoản: Tran Anh Tuan

*Số tài khoản: 8007041016338

*Ngân hàng TMCP Bản Việt (Viet Capital Bank), chi nhánh Hồ Chí Minh

*Lời nhắn: tên + số điện thoại + Thiết kế hoạt động đào tạo

Bạn có thể điền form trực tiếp ở dưới hoặc vào đường link này: https://forms.gle/skGsh63x3wxCfmmR8