By the numbers

Insightful Activity, Prejudice

Hoạt động By the number là một Insightful Activity về chủ đề Prejudice.

Mong muốn mình là người đúng rõ ràng là 1 nhu cầu phổ biến của con người. Điểm yếu này của con người sẽ được tích hợp trong hoạt động này. Chúng ta có thể sử dụng hoạt động này trong đào tạo các chủ đề về sự đa dạng hoặc hòa nhập (inclusion). Hoạt động này khiến người chơi ý thức được về bản chất xấu xa của thói quen đóng khuôn/dán nhãn (stereotype) và định kiến (prejudice). 1 đặc tính độc đáo của hoạt động này là phần thu hoạch (debriefing) được sắp xếp ở giữa hoạt động.

✍️ TÓM TẮT HOẠT ĐỘNG:

Người chơi được cho xem các bộ số khác nhau và được yêu cầu xác định các quy luật sắp xếp và quy luật thứ tự trong bộ số này. Quản trò sau đó yêu cầu người chơi tạo 1 bộ số của riêng họ, tuân theo thứ tự sắp đặt hoặc quy luật mà họ mới tìm ra từ bộ số mẫu. Bài học xảy ra khi người chơi chọn những dãy số dựa trên giả định và suy luận sai lệch.

️🎯  MỤC ĐÍCH:

  • Khám phá hạn chế của tư duy/suy luận quy nạp

*Note: Suy luận/Tư duy quy nạp là là quá trình lập luận mà trong đó tiên đề của lý lẽ được cho là chứng minh cho kết luận nhưng không đảm bảo nó.

🔖 CHỦ ĐỀ ĐÀO TẠO:

  • Tư duy phản biện
  • Định kiến/dán nhãn

👬 NGƯỜI THAM GIA:

  • Tối thiểu 1
  • Tối đa: Không giới hạn

⏰ THỜI GIAN:

  • 5 tới 15 phút cho cả quá trình chơi + thảo luận thu hoạch

📂 DỤNG CỤ CẦN CHUẨN BỊ:

  • Không cần chuẩn bị quá cầu kỳ. Tuy nhiên, có thể dùng flipchart để viết ra dãy số do người chơi tạo ra

 ❗ LƯU Ý:

Lưu ý rằng, dãy số do quản trò tạo ra phải có yếu tố bẫy trong đó. Quản trò có thể bị lên án vì cố ý sắp đặt để người chơi bị thua hoặc look stupid (dịch tiếng Việt ko biết nói gì cho hay nên để nguyên tiếng anh cho ngầu). Quản trò không cần biện minh hay phòng bị. Chỉ cần ghi nhận những phản hồi, hay phàn nàn từ học viên, sau đó giải thích mục đích của việc tạo ra bẫy là để làm bật ra bài học (learning point). Quản trò cũng cần lưu ý không nên làm quá phần “mắng mỏ/khiển trách” của hoạt động (được nêu bên dưới) nếu như học viên upset (cáu giận, buồn bực) quá.

📣 HƯỚNG DẪN:

1. Hướng dẫn người chơi:

Nhấn mạnh việc người chơi cần tập trung lắng nghe khi quản trò cho xem các dãy số. Giao cho người chơi nhiệm vụ tìm kiếm quy luật lặp lại giữa 3 con số trong bộ số của tất cả các bộ. Sau đó quản trò trình chiếu 4 bộ số mẫu sau cho người chơi:

  • Bộ 1: 3-6-7
  • Bộ 2: 14-28-29
  • Bộ 3: 5-10-11
  • Bộ 4: 2-4-5

2. Kêu gọi sự tham gia:

Phần lớn người chơi sẽ giải đố ngay lập tức và hí hửng là mình biết. Một vài người chơi có thể sẽ đọc to đáp án lên. Quản trò không cung cấp đáp án, tiếp tục yêu cầu mọi người tập trung nghe hướng dẫn. Nhiệm vụ tiếp theo của người chơi là thiết lập các bố số theo quy luật giống như các bộ số mà Quản trò vừa cho học viên xem. Quản trò cũng nói luôn các bộ số do học viên tạo ra và nộp lên sẽ nhận 1 trong 2 câu trả lời sau “Đúng” hoặc “Sai” và Quản trò ko cần giải thích tại sao.

3. Phản hồi cho học viên:

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, học viên sẽ tạo ra những bộ số mà họ tuyệt đối tin tưởng là đúng. Ví dụ: Học viên sẽ tạo ra bộ số bắt đầu bằng số 4, nhân đôi là 8 và thêm 1 là 9 (Bộ 4-8-9). Thực ra, quy luật do quản trò tạo ra cho 4 bộ số ví dụ đi theo quy luật rất đơn giản, bất kỳ số nào theo quy tắc tăng dần (có thể là 5,6,7). Lắng nghe đáp án của học viên và nói “Đúng” hoặc “Sai”.

4. Phê bình học viên (Nag the players):

Sau khi đánh giá và chấp nhận 1 vài bộ số, quản trò hỏi cảm giác của học viên lúc này. Phê phán những người chơi có thái độ tự mãn. Sau đây là 1 đoạn hội thoại mẫu mà quản trò có thể điều chỉnh cho phù hợp văn phong:

“Anh chị đã bị rơi vào bẫy tư duy chủ quan và thiên vị. Anh chị nghĩ rằng mình đã phát hiện ra quy luật sắp đặt của các con số trong các bộ số. Ngay lập tức anh chị khẳng định giả định của mình là đúng bằng cách tạo ra các dãy số theo quy luật mà anh chị suy luận ra. Anh chị cảm thấy vui mỗi khi nhận phản hồi “Đúng”, và cứ thế tiếp tục tạo ra các dãy số theo quy luật tương tự để được cảm thấy mình thông minh và cao cấp. Anh chị rất sợ đưa ra các dãy số nằm ngoài quy luật, vì anh chị sợ phản hồi “Sai”, vì không muốn bị người khác đánh giá là ngốc (stupid).

Một nhà khoa học chân chính, cần có tư duy mở (open mind) và không nên quá chủ quan/tự tin vào giải thuyết ban đầu của mình, cũng như cần kiểm chứng các giả thuyết được đưa ra. Nếu anh chị đi theo phương pháp này, anh chị đã thử đưa cho tôi 1 vài bộ số mà anh chị “nghĩ rằng” sẽ không đúng.”

5. Phản hồi:

Yêu cầu người chơi tiếp tục đưa ra các bộ số mới và tiếp tục trả lời “Đúng”, và “Sai”, tùy theo bộ số có chứa 3 số nguyên theo thứ tự tăng dần không. Sau đây là 1 vài ví dụ của 1 vài bộ số sẽ nhận được phản hồi “Đúng”:

  • 7-9-14
  • 10-20-2000
  • 8- 6 triệu – 7 tỷ

Và những dãy số sau sẽ nhận phản hồi “Sai”:

  • 5-9-8
  • 9-8-2001
  • 98-15-3

6. Tiếp tục phê bình (return to your nagging):

Tiếp tục trò chơi và để ý xem có người chơi nào nghe theo lời quản trò và áp dụng tư duy mở, mỗi khi đáp án của họ nhận phản hồi “Sai”, hãy hỏi xem họ cảm thấy sao khi nhận phản hồi “Sai”.

Quản trò có thể giải thích về việc phần lớn mọi người cảm thấy thất vọng/chán nản nếu giải định của họ bị phản đối. Nhấn mạnh việc “Sai” sẽ giúp bạn có thêm nhiều thông tin/góc nhìn hữu ích, nhiều khi còn giá trị hơn việc “Đúng”. Khuyến khích mọi người hãy vui lên/suy nghĩ tích cực mỗi khi nhận đáp án “Sai” trong quá trình chơi.

7. Đẩy nhanh tốc độ”.

Quản trò cũng có thể cung cấp thêm 1 vài bộ số ví dụ nữa theo quy luật số nguyên tăng dần, sử dụng những số lẻ để gây khó hiểu như: 5-78-2365897.

8. Giải thích quy luật bộ số:

Kết thúc hoạt động bằng cách yêu cầu người chơi đoán thử xem cuối cùng thì quy luật bộ số mà quản trò đưa ra là gì? Sau đó tuyên bố quy luật cho cả lớp – Bộ 3 Bất kỳ số nguyên nào xếp theo thứ tự tăng dần.

📝 THU HOẠCH:

Kết nối hoạt động vừa chơi với xu hướng tổng quát hóa/đưa ra kết luận/giả định 1 cách vội vã của con người. Giải thích việc trò chơi đơn giản vừa rồi minh hoạt việc chúng ta luôn tìm cách gia cố/khẳng định những lập luận chưa được kiểm chứng của mình bằng cách áp dụng những phán xét/giả định rập khuôn cho mọi hoàn cảnh/tình huống/con người, và cố tình bỏ ngoài tai/phản đối những thông tin nào không giống với quan điểm của chúng ta.

📥 BÀI HỌC CÓ THỂ RÚT RA:

  • Những gì chúng ta nhìn thấy/nghe thấy/đọc thấy sẽ trở thành những gì chúng ta tin
  • Bộ não của con người luôn có xu hướng tạo ra những định kiến/giả thuyết
  • Chúng ta có xu hướng khẳng định những gì chúng ta biết là đúng, thay vì bác bỏ những gì chúng ta biết
  • Nếu không có khả năng phản bác hoặc điều chỉnh những niềm tin/định kiến, chúng ta có thể mất đi những thông tin quý giá

🌱 CÁC BIẾN THỂ:

Nếu các con số khiến người chơi lo lắng/không thích: Quản trò có thể sáng tạo, thay con số bằng những đồ vật/nhân vật. Ví dụ: Quản trò đưa ra ví dụ là 3 diễn viên đã từng thắng giải Oscar, trong khi thực ra quy luật là đưa ra 3 nhân vật nổi tiếng.

📌 Link trong Group Game Đào Tạo: https://www.facebook.com/groups/gamedaotao/posts/1506288912897258/